Ngữ pháp tiếng Đức

Ngữ pháp tiếng Đức là gì?

Ngữ pháp tiếng Đức (Deutsche Grammatik) là hệ thống các quy tắc giúp bạn sử dụng tiếng Đức chính xác trong giao tiếp, đọc hiểu và viết. So với nhiều ngôn ngữ khác, ngữ pháp tiếng Đức có phần phức tạp hơn vì có 4 cách (Kasus), 3 giống danh từ, động từ chia theo ngôi, trật tự từ linh hoạt và nhiều cấu trúc câu khác nhau.

Tuy nhiên, nếu học theo lộ trình từ cơ bản đến nâng cao, bạn sẽ thấy ngữ pháp tiếng Đức có tính logic rất cao và dễ ghi nhớ hơn tưởng tượng.

Bài viết này tổng hợp gần như toàn bộ kiến thức ngữ pháp tiếng Đức từ trình độ A1 đến C1, giúp bạn có cái nhìn tổng quan và dễ dàng tra cứu khi học.

Bảng tổng hợp ngữ pháp tiếng Đức

Chủ đề	Nội dung
Loại từ	Danh từ, động từ, tính từ, trạng từ, đại từ…
Giống danh từ	der, die, das
Mạo từ	Xác định, không xác định
Số nhiều	Các quy tắc chuyển số nhiều
Cách (Kasus)	Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv
Chia động từ	Hiện tại, quá khứ, hoàn thành, tương lai…
Modalverben	Động từ khiếm khuyết
Trật tự từ	Câu khẳng định, phủ định, nghi vấn
Liên từ	und, oder, aber, weil, dass, obwohl…
Mệnh đề	Hauptsatz, Nebensatz
Câu bị động	Vorgangspassiv, Zustandspassiv
Konjunktiv	Konjunktiv I, II
Câu điều kiện	wenn, falls
Giới từ	Akkusativ, Dativ, Wechselpräpositionen
Tính từ	So sánh, đuôi tính từ
Động từ phản thân	Reflexive Verben
Động từ tách	Trennbare Verben
Cấu trúc đặc biệt	um…zu, ohne…zu, statt…zu…

Các loại từ (Wortarten)

Trong tiếng Đức có 10 nhóm từ chính.

Danh từ (Nomen)

Danh từ chỉ người, vật, sự việc hoặc khái niệm.

Ví dụ:

der Mann
die Frau
das Kind
das Auto

Đặc điểm:

Luôn viết hoa chữ cái đầu.
Có giống (Genus).
Có số ít và số nhiều.
Thay đổi theo cách (Kasus).

Động từ (Verb)

Động từ diễn tả hành động hoặc trạng thái.

Ví dụ:

gehen
lernen
essen
schlafen
sein
haben

Động từ được chia theo:

ngôi
thì
số ít/số nhiều

Tính từ (Adjektiv)

Ví dụ:

schön
groß
klein
interessant

Tính từ có thể:

đứng trước danh từ
làm vị ngữ
làm trạng ngữ

Trạng từ (Adverb)

Ví dụ:

heute
morgen
hier
dort
oft

Đại từ (Pronomen)

Bao gồm:

Personalpronomen
Possessivpronomen
Demonstrativpronomen
Relativpronomen
Reflexivpronomen
Indefinitpronomen
Interrogativpronomen

Giới từ (Präposition)

Ví dụ:

in
auf
unter
neben
an
vor
hinter
wegen
trotz

Liên từ (Konjunktionen)

Liên kết từ hoặc mệnh đề.

Ví dụ:

und
aber
oder
denn
sondern
weil
dass
obwohl
wenn

Mạo từ (Artikel)

Có hai loại:

Mạo từ xác định

Mạo từ không xác định

ein
eine

Số từ (Numerale)

Ví dụ:

eins
zwei
hundert
tausend

Thán từ (Interjektion)

Ví dụ:

Hallo!
Oh!
Ach!
Super!

Giống của danh từ

Tiếng Đức có 3 giống.

Giống đực

der

Ví dụ:

der Mann
der Tisch

Giống cái

die

Ví dụ:

die Frau
die Lampe

Giống trung

das

Ví dụ:

das Kind
das Haus

Mạo từ trong tiếng Đức

Mạo từ xác định

Mạo từ không xác định

ein
eine

Mạo từ phủ định

kein
keine

Số nhiều của danh từ

Các đuôi thường gặp:

-e
-er
-en
-n
-s

Ví dụ:

Buch → Bücher
Auto → Autos
Frau → Frauen

Bốn cách trong tiếng Đức (Kasus)

Đây là phần quan trọng nhất của ngữ pháp tiếng Đức.

Nominativ

Dùng cho chủ ngữ.

Ví dụ:

Der Mann arbeitet.

Akkusativ

Dùng cho tân ngữ trực tiếp.

Ví dụ:

Ich kaufe einen Apfel.

Dativ

Dùng cho tân ngữ gián tiếp.

Ví dụ:

Ich gebe dem Kind ein Buch.

Genitiv

Chỉ sự sở hữu.

Ví dụ:

Das Auto des Mannes.

Chia động từ

Präsens

Hiện tại

Ví dụ:

Ich lerne Deutsch.

Perfekt

Quá khứ hoàn thành

Ich habe Deutsch gelernt.

Präteritum

Quá khứ đơn

Ich lernte Deutsch.

Plusquamperfekt

Ich hatte gelernt.

Futur I

Ich werde lernen.

Futur II

Ich werde gelernt haben.

Động từ khiếm khuyết (Modalverben)

Gồm:

können
müssen
dürfen
sollen
wollen
mögen

Ví dụ:

Ich kann Deutsch sprechen.

Động từ phản thân

Ví dụ:

sich freuen
sich interessieren
sich erinnern

Động từ tách

Ví dụ:

aufstehen
einkaufen
mitkommen

Động từ không tách

Ví dụ:

verstehen
besuchen
erzählen

Trật tự từ trong câu

Câu khẳng định

Vị trí số 2 luôn là động từ chia.

Ví dụ:

Heute lerne ich Deutsch.

Câu hỏi Yes/No

Động từ đứng đầu.

Lernst du Deutsch?

Câu hỏi W

Từ hỏi đứng đầu.

Wann kommst du?

Phủ định

Dùng:

nicht
kein

Ví dụ:

Ich komme nicht.

Ich habe kein Auto.

Liên từ trong tiếng Đức

Liên từ đẳng lập

und
aber
oder
denn
sondern

Không làm thay đổi trật tự từ.

Liên từ phụ thuộc

weil
dass
wenn
obwohl
bevor
nachdem
während
seit
bis
damit

Động từ chia đứng cuối mệnh đề.

Các loại mệnh đề

Hauptsatz

Mệnh đề chính.

Nebensatz

Mệnh đề phụ.

Relativsatz

Mệnh đề quan hệ.

Infinitivsatz

Mệnh đề nguyên mẫu.

Giới từ theo cách

Đi với Akkusativ

Ví dụ:

durch
für
gegen
ohne
um

Đi với Dativ

Ví dụ:

aus
bei
mit
nach
seit
von
zu

Đi với Genitiv

Ví dụ:

trotz
während
wegen
außerhalb

Wechselpräpositionen

an
auf
in
unter
über
vor
hinter
neben
zwischen

Dùng Akkusativ khi chỉ hướng đi và Dativ khi chỉ vị trí.

Tính từ

So sánh

Positiv
Komparativ
Superlativ

Ví dụ:

schön
schöner
am schönsten

Đuôi tính từ

Sau mạo từ xác định
Sau mạo từ không xác định
Không có mạo từ

Đây là một trong những chuyên đề quan trọng của ngữ pháp tiếng Đức.

Đại từ

Các nhóm chính:

Đại từ nhân xưng
Đại từ sở hữu
Đại từ phản thân
Đại từ quan hệ
Đại từ chỉ định
Đại từ nghi vấn
Đại từ bất định

Câu bị động

Vorgangspassiv

werden + Partizip II

Ví dụ:

Das Auto wird repariert.

Zustandspassiv

sein + Partizip II

Das Auto ist repariert.

Konjunktiv

Konjunktiv I

Thường dùng trong câu gián tiếp.

Konjunktiv II

Dùng để diễn đạt giả định, mong muốn hoặc lời đề nghị lịch sự.

Ví dụ:

Ich hätte gern einen Kaffee.

Câu điều kiện

Thường dùng:

wenn
falls

Ví dụ:

Wenn ich Zeit habe, komme ich.

Các cấu trúc ngữ pháp quan trọng

Một số cấu trúc xuất hiện thường xuyên trong các kỳ thi Goethe, telc, ÖSD:

es gibt
es geht um
um … zu
ohne … zu
statt … zu
sowohl … als auch
entweder … oder
weder … noch
nicht nur … sondern auch
je … desto
zu … um
sein + zu + Infinitiv
haben + zu + Infinitiv

Ngữ pháp theo trình độ

A1

Chia động từ hiện tại
Mạo từ
Đại từ nhân xưng
Akkusativ
Câu hỏi
Modalverben cơ bản
Trennbare Verben

A2

Dativ
Perfekt
So sánh
Wechselpräpositionen
Nebensatz với weil, dass, wenn

B1

Genitiv
Präteritum
Passiv
Relativsatz
Konjunktiv II
Động từ đi với giới từ

B2

Nominalisierung
Partizipialkonstruktionen
Konnektoren nâng cao
Passiv nâng cao
Infinitiv mit zu

C1

Konjunktiv I
Phong cách học thuật
Cấu trúc câu phức
Diễn đạt trang trọng
Thành ngữ và sắc thái ngôn ngữ

Mẹo học ngữ pháp tiếng Đức hiệu quả

Để học ngữ pháp tiếng Đức nhanh và nhớ lâu, bạn nên:

Học theo từng trình độ từ A1 đến C1.
Ghi nhớ danh từ kèm mạo từ (der, die, das).
Luyện tập chia động từ mỗi ngày.
Học giới từ cùng với cách (Kasus) đi kèm.
Thường xuyên đặt câu thay vì chỉ học lý thuyết.
Đọc các đoạn văn ngắn để quan sát cách sử dụng ngữ pháp trong ngữ cảnh thực tế.
Kết hợp làm bài tập trắc nghiệm và luyện đề Goethe, telc hoặc ÖSD để củng cố kiến thức.

Tổng kết

Ngữ pháp tiếng Đức là nền tảng giúp bạn phát triển đồng đều cả bốn kỹ năng: nghe, nói, đọc và viết. Mặc dù số lượng chuyên đề khá nhiều, nhưng hầu hết đều có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Khi nắm vững các loại từ, bốn cách (Kasus), cách chia động từ, trật tự từ, liên từ và các cấu trúc câu quan trọng, bạn sẽ tự tin hơn trong giao tiếp cũng như đạt kết quả tốt trong các kỳ thi chứng chỉ tiếng Đức từ A1 đến C1.

Hãy xây dựng lộ trình học phù hợp, luyện tập thường xuyên và sử dụng ngữ pháp trong các tình huống thực tế để biến kiến thức thành phản xạ tự nhiên. Đây chính là chìa khóa giúp bạn chinh phục tiếng Đức một cách hiệu quả và bền vững.